مسأله اختصاصى بهجت : مسأله 2124 اگر انسان قسم بخورد كه كار واجب يا مستحبّى را انجام دهد و يا معصيت يا مكروهى را ترك كند ، بايد به مفاد قسم عمل كند و مخالفت آن كفّاره دارد . مسأله 2674 اگر انسان از روى فراموشى يا ناچارى ( 1 ) به قسم عمل نكند ، كفّاره بر او واجب نيست و همچنين است اگر مجبورش كنند كه به قسم عمل ننمايد ( 2 ) . و قسمى كه آدم وسواسى مىخورد ، مثل اين كه مىگويد و الله الآن مشغول نماز مىشوم و بواسطهء وسواس مشغول نمىشود ، اگر وسواس او طورى باشد كه بى اختيار به قسم عمل نكند كفّاره ندارد . ) * ( 1 ) خوئى ، سيستانى : [ و ] يا غفلت . . تبريزى : [ و ] يا ندانستن . . ( 2 ) مكارم : اگر از روى فراموشى يا اجبار و اضطرار به قسم عمل نكند كفّاره ندارد . . بهجت : مسأله تخلَّف از قسم در صورت اضطرار يا فراموشى كفّاره ندارد . مسأله 2675 كسى كه قسم مىخورد ( 1 ) اگر حرف او راست باشد قسم خوردن او مكروه است و اگر دروغ باشد حرام و از گناهان بزرگ مىباشد ( 2 ) ولى اگر براى اين كه خودش يا مسلمان ديگرى را ( 3 ) از شرّ ظالمى نجات دهد ، قسم دروغ بخورد اشكال ندارد بلكه گاهى واجب مىشود ( 4 ) و اين جور قسم خوردن غير از قسمى است كه در مسائل پيش گفته شد . ) * ( 1 ) خوئى ، سيستانى ، تبريزى : كه حرف من راست است . . ( 2 ) سيستانى : اگر دروغ باشد حرام است بلكه قسم دروغى كه در مقابل فصل منازعات خورده مىشود ، از گناهان بزرگ مىباشد . . ( 3 ) زنجانى : مسلمان يا غير مسلمان را ( كه اموال وى احترام دارد ) . . ( 4 ) اراكى : امّا اگر بتواند توريه كند ، يعنى موقع قسم خوردن ، طورى نيّت كند كه دروغ نشود بنا بر احتياط واجب بايد توريه كند ، مثلًا اگر ظالمى بخواهد كسى را اذيت كند و از انسان بپرسد كه او را نديده‌اى و انسان يك ساعت قبل او را ديده باشد ، احتياط آن است كه بگويد : او را نديده‌ام و قصد كند كه از پنج دقيقه پيش نديده‌ام . و اين جور قسم خوردن غير از قسمى است كه در مسائل پيش گفته شد . گلپايگانى ، خوئى ، تبريزى ، صافى : امّا اگر بتواند توريه كند ، يعنى موقع قسم خوردن طورى نيّت كند كه دروغ نشود ( گلپايگانى ، صافى : بنا بر احتياط واجب بايد خوئى ، تبريزى : بهتر اين است كه ) توريه نمايد مثلًا اگر ظالمى بخواهد كسى را اذيّت كند و از انسان بپرسد كه او را نديده‌اى ؟ و انسان يك ساعت قبل او را ديده باشد ، بگويد او را نديده‌ام و قصد كند كه از پنج دقيقه پيش نديده‌ام . زنجانى : امّا اگر بتواند توريه كند يعنى موقع قسم خوردن طورى نيّت كند كه دروغ نشود ، بنا بر احتياط مستحبّ توريه نمايد ، مثلًا اگر ظالمى بخواهد كسى را اذيّت كند و از انسان بپرسد كه او را نديده‌اى و انسان يك ساعت قبل او را ديده باشد ، احتياط مستحبّ آن است كه بگويد او را نديده‌ام و قصد كند كه مثلًا از پنج دقيقه پيش نديده‌ام . سيستانى : امّا اگر بتواند توريه كند و توجّه به آن هم داشته باشد احتياط واجب اين